TÜİK rakamlarına göre Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) 2023 yılı üçüncü çeyreğinde %5,9 artmış. Yani ülke ekonomisi sözde büyümüş.
Peki, gerçekte büyüyen kim oldu, emekçiler mi?
Hayır!
Üçüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe göre emeğin payı %34,3’ten %32,2’ye gerileyerek 2 puan düşmüştür. Buna karşılık sermayenin geliri 3,2 artarak %47’ye yükselmiştir. Diğer bir deyişle azınlık olan sermaye için büyüme söz konusuyken emekçilerin geliri düşmüştür.

Kaynak: TÜİK
Nasıl oluyor da ülke büyürken yoksulluk yaygınlaşıyor, açlık artıyor, ücretler eriyor, halkın temel tüketim maddelerini elde etmesi olanaksızlaşıyor?
Sermayenin ve emeğin milli gelirden aldığı pay farklı. Sermaye emeğin payına göz dikerek kendisini büyütüyor. 2022 üçüncü çeyrekten 2023 üçüncü çeyreğe kadarlık 1 yılda işgücünün aldığı pay %30 da kalırken, emekçilere vergiler yüklenirken üretim üzerinden alınan vergiler düşmüş, sermayenin payı da artmıştır.

Kaynak: TÜİK
Sermayenin bu “büyüme” oranına rağmen emekçilerden alınan vergilerin payı da yüksek. Ürün üzerindeki vergiler, eksi sübvansiyonlar %16,5 artmış. Ülkedeki vergi adaletsizliği ile gelir adaletsizliği doğru orantılı olarak devam ediyor. Ücretlerden alınan vergiler, dolaylı yollarla emekçiden alınan vergiler artarken sermayeden alınan vergiler düşüyor.
Tarım da büyümeden nasibini almamış. Çiftçi kan ağlar duruma getirilmiş. Ne büyümüş? Tabii ki inşaat. Üretime dayalı olmayan, emekçinin refahını ve insanca yaşamasını öncelemeyen, eşitliksiz bir büyüme büyüme değildir; sömürüdür. İnsana yakışır bir istihdam yaratmayan büyüme de büyüme değildir. İşsizlik azalmadan, hane halkının geliri artmadan bir büyümeden bahsedilebilir mi?
Ekonomik büyüme ile istihdam arasındaki pozitif yönlü bir ilişkinin varlığı bizim büyüme oranlarımızda ne yazık ki yok. Öyle ki DİSK-AR’ın yapmış olduğu son istihdam araştırmasına göre;
- Geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 23!
- TÜİK’e göre dar tanımlı işsiz sayısı 3,2 milyon!
- Resmi işsizlerin yüzde 88,4’ü işsizlik ödeneği alamıyor!
- Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 31!
Kaynaklar: DİSK, https://disk.org.tr/2023/10/disk-ar-son-1-yilda-genis-tanimli-issiz-sayisi-14-milyon-artti/
TÜİK, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=D%C3%B6nemsel-Gayrisafi-Yurt-%C4%B0%C3%A7i-Has%C4%B1la-III.-%C3%87eyrek:-Temmuz—Eyl%C3%BCl,-2023-49663&dil=1