Sendikamızın Araştırma Dairesi’nden (emar) “Genel İşler İşkolunda İstihdamın Görünümü Raporu”:

• İşkolunda Özel Sektör ve Konut İşçilerinde Kayıt Dışılık Oranı Yüzde 42,3
• İşkolunun Yaklaşık Yüzde 68’i Belediye İşçisi
• Belediye İşçilerinin Yüzde 96’sı ise BİT’lerde Çalışıyor
• “Özel Sektör ve Konutlarda Çalışan Kadın İşçilerde Kayıt Dışılık Oranı Yüzde 81”
• İşkolunda İstihdamın 41,6’sı Haftada 45 Saatten Fazla Çalışıyor
• Genel İşler İşkolunda Fiili Sendikalaşma Oranı Yüzde 43,5

DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi’nin (emar) hazırladığı “Genel İşler İşkolunda İstihdamın Görünümü (2026)” raporuna göre Genel İşler İşkolundaki özel sektör ve konut işçilerinin kayıt dışı çalışma oranı yüzde 42,3. İşkolundaki işçilerin yüzde 41,6’sının 45 saatten fazla çalıştığının belirtildiği raporda, fiili sendikalaşma oranının kayıt dışı çalışanlar dahil edildiğinde yüzde 53,6’dan yüzde 43,5’e gerilediği ifade edildi. Rapora göre işkolunun yaklaşık yüzde 68’i belediye işçisiyken, bu işçilerin yüzde 96’sı belediye şirketlerinde (BİT) çalışmakta.

DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi’nin hazırladığı raporda Genel İşler işkolunun istihdam yapısı, çalışanların demografik istatistikleri, işkolundaki çalışma süreleri, kayıt dışılık, güvencesiz çalışma biçimleri ve sendikalaşma verileri inceleniyor. emar’ın araştırmasına göre işkolunda kayıtlı istihdamın önemli bölümü belediye hizmetlerinde yoğunlaşıyor. Kadın işçiler kayıt dışı ve güvencesiz çalışmadan daha fazla etkilenirken, işkolundaki resmi sendikalaşma oranı kayıt dışı çalışanlar hesaba katıldığında önemli ölçüde düşüyor.

“Genel İşler İşkolunda İstihdamın Yüzde 68,2’si Belediyelerde”
“Belediye İşçilerinin Yüzde 96’sı Belediye İktisadi Teşebbüslerinde (BİT) Çalışıyor”

“Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Temmuz 2026 verilerine göre Genel İşler işkolunda 1 milyon 61 bin 665 kayıtlı işçi bulunmaktadır. Strateji ve Bütçe Başkanlığının (SBB) 2026 yılı ikinci çeyrek verilerine göre belediyelerde ve bağlı kuruluşlarında, belediye şirketleri dahil, 724 bin 41 işçi çalışmaktadır. Bu sayı Genel İşler işkolundaki kayıtlı işçi sayısının yaklaşık yüzde 68,2’sine karşılık gelmektedir. Belediye işçilerinin yaklaşık yüzde 96’sı belediye iktisadi teşebbüslerinde istihdam edilmektedir.”

“TÜİK Verilerine Göre İşkolunda Kayıt Dışılık Oranı Yüzde 18,9.
Ancak Emar’ın Hesaplamasına Göre Genel İşler İşkolunda Özel Sektör ve Konut İşçilerinde Kayıt Dışılık Oranı Yüzde 42,3”

“TÜİK’in 2025 yılı verilerinden hareketle yapılan hesaplamada, işkoluyla ilişkili faaliyetlerde kayıt dışı istihdam oranı yüzde 18,9’dur. Belediye işçilerinin sosyal güvenlik kapsamında olduğu varsayımıyla yapılan hesaplamada ise özel sektör ve konut hizmetlerinde çalışanlar için tahmini kayıt dışılık oranı yüzde 42,30’a yükselmektedir. Buna göre bu alanlarda çalışan her 10 işçiden yaklaşık 4’ü sosyal güvenlikten yoksundur

“Özel Sektör ve Konutlarda Çalışan Kadın İşçilerde Kayıt Dışılık Oranı Yüzde 81”

TÜİK verilerine göre sosyal güvenlik kaydı olmadan çalışma oranı erkeklerde yüzde 9,6 iken kadınlarda yüzde 36’dır. Belediye işçilerinin kayıtlı olduğu varsayımıyla yapılan hesaplamada ise özel sektör ve konut hizmetlerinde erkeklerin tahmini kayıt dışılık oranı yüzde 21,5, kadınlarınki yüzde 80,6’dır.

“İşçilerin Yüzde 41,6’sı Haftada 45 Saatten Fazla Çalışıyor”

“TÜİK’in 2025 yılı Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerine göre Genel İşler işkoluyla ilişkili faaliyetlerde haftalık ortalama olağan çalışma süresi 43,2 saattir. Bu süre erkeklerde 46 saate yükselirken kadınlarda 38 saatte kalmaktadır. İşçilerin yüzde 41,6’sı haftada 45 saatin üzerinde çalışmaktadır. Bu oran erkeklerde yüzde 47,6, kadınlarda ise yüzde 30,7’dir.”

“Genel İşler İşkolunda Fiili Sendikalaşma Oranı Yüzde 43,5”

“ÇSGB’nin Temmuz 2026 verilerine göre Genel İşler işkolunda 1 milyon 61 bin 665 kayıtlı işçinin 569 bin 405’i sendika üyesidir. Resmi sendikalaşma oranı yüzde 53,6’dır. Ancak kayıtlı 492 bin 260 işçi sendika üyesi değildir. TÜİK verilerinden hesaplanan yüzde 18,9’luk kayıt dışılık oranı esas alındığında, kayıtlı ve kayıt dışı toplam istihdamın yaklaşık 1 milyon 309 bin kişiye ulaştığı tahmin edilmektedir. Bu hesaplamaya göre yaklaşık 247 bin işçi sosyal güvenlik kaydı olmadan çalışmaktadır. Kayıt dışı işçiler dahil edildiğinde fiili sendikalaşma oranı yüzde 43,5’e gerilemektedir.”

“Kadınların Yüzde 24,9’u Yarı Zamanlı Çalışıyor”

“Genel İşler işkoluyla ilişkili faaliyetlerde çalışanların yüzde 13,6’sı yarı zamanlı, yüzde 86,3’ü tam zamanlı çalışmaktadır. Yarı zamanlı çalışma oranı erkeklerde yüzde 7,5 iken kadınlarda yüzde 24,9’a yükselmektedir. Kadın işçilerin yüzde 45,6’sı ‘nitelik gerektirmeyen işler’, yüzde 42,5’i ise hizmet ve satış elemanları grubunda istihdam edilmektedir. Bu iki meslek grubu kadın istihdamının yüzde 88,1’ini oluşturmaktadır.”

Genel-İş Araştırma Dairesi: “Kamusal hizmetlerin gerçek güvencesi, bu hizmetleri üreten işçilerin emeği ve örgütlü mücadelesidir.”

DİSK/Genel-İş Sendikası Genel İşler işkoluna ilişkin politika önerilerini şöyle sıraladı:

• Ücretler hayat pahalılığı ve geçim ihtiyaçları gözetilerek toplu pazarlıkla belirlenmeli; alım gücü kayıpları giderilmeli, eşit değerde işe eşit ücret sağlanmalıdır.
• Kayıt dışılık denetlenmeli, sosyal güvenlik hakları korunmalı; sürekli işler güvenceli istihdamla karşılanmalı, isteyen yarı zamanlı işçilere tam zamanlı işe geçiş sağlanmalıdır.
• Haftalık yasal çalışma süresi ücret kaybı olmaksızın 40 saate indirilmeli; fazla çalışma sınırlandırılmalı, iş yükü yeni ve güvenceli istihdamla paylaşılmalıdır.
• Sendikal baskı ve işten çıkarmalara son verilmeli, sendikal örgütlenme, toplu pazarlık ve grev hakkı bütün işçiler için güvence altına alınmalıdır.
• Belediye şirket işçileri kıdemleri ve kazanılmış hakları korunarak belediyelerin sürekli işçi kadrolarına geçirilmeli; statü kaynaklı hak eşitsizlikleri giderilmelidir.
• Belediye hizmetlerinde taşeronlaşmaya, özelleştirmeye ve ticarileştirmeye son verilmeli; kamusal üretim ve doğrudan istihdam esas alınmalıdır.
• Kadınlar için işe alım, ücret ve terfide eşitlik sağlanmalı; ücretsiz kamusal kreş ve bakım hizmetleri yaygınlaştırılmalı, isteyen yarı zamanlı işçiler tam zamanlı çalışabilmelidir.
• İşçi sağlığı ve iş güvenliği önlemleri güçlendirilmeli; nitelikli kamusal hizmet ve güvenceli istihdam için işçilerin ve sendikaların karar süreçlerine katılımı sağlanmalıdır.
• İşkolu Yönetmeliği değişiklikleriyle işkolundaki örgütlüğüne yönelik müdahaleler sonlanmalı, işkolu ve belediye işçilerinin bütünlüğü korunmalıdır.