Asgari Ücret 1300 TL'nin Altına Düşmeyecek Ama..

15/11/2016

Ücretlilerden kesilen gelir vergisi konusu uzun yıllardır tartışılan bir konudur. İşçi ücretlerinin genel olarak yılın ikinci yarısından itibaren düşüyor olması doğrudan gelir vergisi dilimindeki değişim ile ilgilidir. İşçiler için gelir vergisindeki değişimin anlamı ise ücretlerinden daha fazla vergi kesilmesidir. Son olarak asgari ücret üzerinden gündeme gelen bu konu tartışılanın aksine aslında asgari ücretin üzerinde ücret alan tüm ücretlileri de (işçi ve memur) ilgilendirmektedir.

Tartışmada güncel olan ne?
Asgari ücretin ekim ayından itibaren yeni vergi dilimine girecek olması aslında Ocak ayından beri gündemde olan bir konu. Vergi matrahlarının ilk dilimi, asgari ücrete yapılan artışın altında belirlenmesi sebebiyle çıplak asgari ücretin bile ekim ayından itibaren %20’lik vergi kesintisi dilimine girmesi sonucu ortaya çıktı. Bu oransal artışın anlamı asgari ücretliden 70 TL ek vergi kesintisi yapılmasıydı. 2016 yılı içi asgari ücret belirlenirken bu sorun çokça dile getirilmiş, Hükümet yetkilileri ise sonbahar geldiğinde konuyu ele alacaklarını belirtmişlerdi. Geçtiğimiz ay, Gelir Vergisi Kanunu’nda değişiklik yapılarak asgari ücretin 1300 TL’nin altında kalması durumunda altında kalan tutarın Asgari Geçim İndirimi (AGİ) ödemesi olarak ücrete eklenmesi kararlaştırıldı.
Hükümet nasıl bir düzenleme yaptı? Ücretlilerden kesilecek vergiler nasıl belirleniyor? Mesele sadece asgari ücretlileri mi ilgilendiriyor? Şimdi biraz yakından inceleyelim.

Gelir vergisi matrahları (dilimleri) nedir? Nasıl belirleniyor?

En yaygın sınıflandırmaya göre, dolaysız ve dolaylı olmak üzere iki tür vergi sistemi bulunuyor. Dolaylı vergilere en bilindik örnek KDV’dir. Dolaysız vergilerin en önemli unsuru ise gelir vergisidir. Gelir vergisi, tüm ücretlilerden (işçi-memur-tüm ücretliler) peşin olarak kesilir. İşçinin bordrosunu aldığında gelir vergisi hanesinde yazan miktar ücretinden her ay devlete ödemiş olduğu vergidir. Kesilen tüm vergiler ve vergi dışı gelirler toplanarak kamu kaynağını yani bütçeyi oluşturur. Gelir vergisi kesintilerinin kazanca göre değişen oranda belirlenmesi temel bir ilkedir. Bunun temel amacı; az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alınmasını sağlamaktır. Bunu sağlamak üzere de yaygın benimsenen uygulama gelir vergisi kesintilerinin vergi dilimlerine göre belirlenmesidir. Kazanç arttıkça ödenecek vergi miktarının artması, artan oranlı vergi kesintisi sistemi ile sağlanmaktadır. Vergi oranları kanunla belirlenirken oranlara esas alınacak matrahlar Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir. Bu matrahlar bir sonraki yıl için geçerli olmak üzere her yılın sonunda Resmi Gazete’de yayımlanarak ilan edilir.

2016 yılında ücret gelirlerine uygulanacak gelir vergisi tarifesi

 

Vergi matrahı nasıl hesaplanır?

Ücretliler için gelir vergisi hesaplanırken ocak ayından başlamak üzere yıl sonuna kadar vergiye tabi tutarlar aylık olarak toplanır. Bu toplamalar sonucu işçinin yıllık kazancı vergi dilimlerinde belirlenen miktarı aşmaya başladığında aşan tutardan itibaren vergi kesintisi oranı değişecektir (%15’lik vergi oranından %20’ye geçilmesi gibi). Vergiye tabi tutar ise işçinin brüt ücretinden SGK ve işsizlik sigortası kesintileri çıktıktan sonra kalan tutardır. 2016 yılı için asgari ücretliler aylık gelir vergisi matrahı 1400 TL’dir. Unutulmamalıdır ki bu tutar yalnızca çıplak asgari ücret dışında herhangi bir geliri olmayan içindir. Eğer işçinin asgari ücret dışında kendisine nakdi olarak ödenen başkaca sosyal ödemeleri var ise gelir vergisi matrahı hesaplanırken bu tutarlar da göz önünde bulundurulur. Bu durumda işçinin çıplak ücreti asgari ücret olsa bile, yan ödemeler aldığı için gelir vergisi dilimleri daha erken değişmekte başka bir ifadeyle kesintiler artmaktadır.

Vergi diliminin belirlenmesi sadece asgari ücretliyi mi ilgilendiriyor?
Meselenin belki de en önemli kısmı burasıdır. Bugün asgari ücret üzerinden tartışılan vergi kesintisi sorunu toplamda tüm ücretlileri ilgilendirmektedir. Şöyle ki; son birkaç yıla kadar gelir vergisi yıllık matrahları belirlenirken %15’lik kesinti yapılan ilk kademede asgari ücret düzeyi göz önünde bulundurulurdu.  Ancak son iki yıldır vergi matrahının ilk dilimi asgari ücretin yıllık tutarının altında belirlenmektedir.
Böylece devlet tüm ücretlilerden daha fazla vergi almaktadır. Özellikle ilk kademe vergi matrahının belirlenmesinde asgari ücretin toplam tutarının bile belirlenmemiş olması, asgari ücretin üzerinde ücret alanların vergi kesinti artış aylarını da 1-2 ay öne çekmesine neden olmuştur. Bugün milyonlarca işçi ve kamu emekçisinin vergi kesinti artışlarının geçmiş yıllara göre daha önce başlamasının nedeni budur. Hükümetin bugün getirmiş olduğu düzenleme ile asgari ücretin üzerinde ücret alanlara dönük herhangi bir katkısı olmadığı gibi asgari ücretlilerin tamamını da kapsamamaktadır.

Hükümet nasıl bir çözüm getiriyor?
Hükümetin Gelir Vergisi Kanunu’nda yapmış olduğu değişiklik evli ve çocuklu asgari ücretlileri genel olarak kapsamayan sadece bekar bir asgari ücretliyi dikkate alan bir düzenleme. Buna göre de, hiç kimsenin eline 1300 TL’nin altında bir ücret geçmemesi hedefleniyor. Vergi kesintileri nedeniyle 1300 TL’nin altında bir ücret ortaya çıkarsa aradaki farkın Asgari Geçim İndirimi (AGİ)  ödemesi olarak işçi ücretine tamamlanması sağlanacak.
Maddenin gerekçesinde “… bekar ve çocuksuz hizmet erbabının geçim indirimi dahil, 2016 yılı Ekim ayında net ücretinin 1.231,08 TL olduğu, 1300 TL’nin altında kalan 69,91 TL’lik kısmının asgari geçim indirimine ilave edilerek, 1.300,99 TL olarak hizmet erbabına ödeneceği” belirtilmekte.
Burada iki açıdan yapılan düzenleme eleştirilmelidir. Birincisi; Hükümet vergi matrahlarında değişiklik yaparak ilk kademe yıllık vergi matrah tutarı asgari ücret göz önünde bulundurulup yukarı çekilseydi, bütün işçi ve memurlara adil bir şekilde yansıtılmış olur, asgari ücretin üzerinde ücret alan kesimlere de bir vergi iadesi söz konusu olabilirdi. İkincisi; asgari ücret üzerinde yapmış oldukları aldatmacadır. Brüt 1647 TL olan asgari ücretin net tutarı 1177 TL’dir. Hükümet yılın başında yapmış olduğu aldatmacaya bir yenisini daha ekleyerek bekâr bir işçinin AGİ dahil ücretini “asgari ücret” varsayarak herkesi yanıltmaktadır.

Asgari ücretliler vergi kesintisinden gerçekten mağdur edilmeyecek mi?
Hükümetin yapmış olduğu düzenleme ile asgari ücretin üzerinde ücret alanlar yararlanamadığı gibi, asgari ücretlilerin de tamamı yararlanamayacak. Şöyle ki, Asgari Geçim İndirimi tutarları kişinin medeni durumu, çocuk sayısı, eşinin çalışıp çalışmamasına göre farklılıklar göstermektedir. 2016 yılına dair AGİ ödeme tutarları aşağıdaki gibidir:

 

Örneğin 3 çocuğu olan ve eşi çalışmayan bir asgari ücretli işçinin ocak ayında AGİ tutarı dahil ücreti 1387,45 TL’dir. (1177+209,99) Gelir vergisinin ekim ayından itibaren %20’ye çıkması durumunda yaklaşık 70 TL ek vergi kesintisi ortaya çıkmaktadır. Bu durumda işçinin eline 1317,45 TL geçecektir. Bu tutar 1300,99 TL’nin altına düşmediği için bu işçiler için vergi kesintisinden kaynaklı ek herhangi bir ödeme söz konusu olmayacaktır. Başka bir deyişle bu işçi çıplak ücreti asgari ücret olmasına karşın sırf AGİ tutarı yüksek diye  %20 gelir vergi kesintisine tabi olacaktır. Dolayısıyla Hükümetin “asgari ücretlinin vergi artışından mağdur edilmeyeceği” söylemi gerçek değildir.

Haber Arşivi
Belediye Şirket İşçileri ve Taşeron Şirket İşçilerinin Dikkatine!
Belediye İşverenlerine Duyurulur!
Taşeron İşçilerin Geçişi İle İlgili Tebliğ Yayımlandı
Sendikamızın Yeni Yıl Mesajı
Taşeron KHK 'sı Yayımlandı: 500 Bin Belediye İşçisi Güvencesiz ve Kadrosuz!
Taşeron Şirket İşçilerine Kadro Açıklamalarında Sorular Ve Cevaplar
İşçi Sınıfı Bir Önderini Daha Kaybetti
Belediye İşçileri Kadro İçin Ayağa Kalktı
İzmir’de Ayrımsız Kadro İçin Alandayız!
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'ne Uyulmasını Talep Ediyoruz!
Filistin Halkı Kazanacak
Belediye İşçileri Yine Kadrosuz
15. Ulusal Sosyal Bilimler Kongresi DİSK/Genel-İş Oturumu Yapıldı
EMEK Gazetesi 150. Sayısı ile Mücadelemize Işık Tutmaya Devam ediyor
Avrupa Parlamentosu’na Seslendik
10 Ayda 71 İşçi İntihar Ederek Yaşamına Son Verdi!
Özel Sözleşmeli Personel Değil, Kadrolu İşçi Olmak İstiyoruz
Eskişehir'den Seslendik: Güvenceli Çalışma İnsanca Yaşam İstiyoruz!
Peş Peşe İki Büyük Acı: Başınız Sağolsun Erinç Hoca
Bu Kez Acı Haber Bursa'dan
İşkolumuzda 11 İşçi Kardeşimizi İş Cinayetinde Kaybettik
Taşeronluk Sisteminin Faturasını Ödemeyeceğiz
Taş Kömürüne Dokunmayın
Cumhuriyet’in 94. Yılı Kutlu Olsun!
Taşeron Şirket İşçilerini Ne Bekliyor?
Şirketlerin Gözü Aydın ÇED Kalkıyor!
Orta Vadeli Zam ve Yoksulluk Programı
12 Eylül Sürüyor
Savaşlar İşçi Sınıfı İçin Ölüm ve Daha Çok Sömürü Demektir!
Sendikamızın Bayram Mesajı
Adalet Kurultayındayız: Herkes İçin Adalet! İşçi Sınıfı İçin Adalet!
Vaatler Çöpe İşçiler Mücadeleye
Sakarya’da Tarım İşçileri Göz Göre Göre Öldü
DİSK Genel Başkanlarından Kemal Nebioğlu'nu Saygıyla Anıyoruz
Genel-İş Başkanlar Kurulu: Güçlü Bir İşçi Sınıfı İçin Görev Başına
Mahmut Seren’i Aramızdan Ayrılışının 10.Yılında Sevgi, Saygı ve Özlemle Andık
Mahmut Seren'i Saygı ve Özlemle Anıyoruz
Kenan Budak’ı Katledilişinin 36. Yılında Anıyoruz
İsmail Hakkı Önal’ı Saygı ve Özlemle Andık
İsmail Hakkı Önal’ı Ölümünün 15. Yıldönümünde Saygı ve Özlemle Anıyoruz
Unutulmaz İşçi Önderi Kemal Türkler'i Saygıyla Anıyoruz
Özcan Kesgeç'i Saygıyla Anıyoruz
İşçi Sınıfı İçin Adalet! Dedik
Sendikamızın Bayram Mesajı
15-16 Haziran’da Alanlarda Haykırdık: Kıdem Tazminatı Gaspına, Taşeron Köleliğine ve OHAL Adaletsizliğine Son!
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Mehmet Müezzinoğlu’ndan İşçilerin İşlerine İadesini İstedik
Mardin Valisi ile Görüştük, Üyelerimizle Buluştuk
15-16 Haziranın Işığında OHAL’in ve Taşeronun Kaldırılmasını Talep Ediyoruz
Dicle Üniversitesi'ndeydik
15-16 Haziranın Işığında OHAL’in Kaldırılmasını Talep Ediyoruz!
Çocuklara Kıymayın Efendiler!
Seni Unutmayacağız Belgüzar Başkan…
Zeytin Ağacı Fermanla Ölmez !
Kıdem Tazminatı İçin Eylem Günü
ODTÜ Rektörlüğü ile Görüştük
Kıdemi Değil Taşeronu Kaldır
Genel Yönetim Kurulu Çukurova’da
Grev Bir Haktır Yasaklanamaz!
L20 Zirvesi Berlin'de Yapıldı
Yüreğimiz Soma’da Öfkemiz Sokakta
Avusturya Modeli Değil Türkiye Modelinde Israrcıyız
Abdullah Baştürk'ün Adı Çankaya'da
Ahmet İsvan’ı Sonsuzluğa Uğurluyoruz
Afişlerimizle, Bayraklarımızla, Umutlarımızla, Taleplerimizle Alanlardaydık...
EPSU 1 Mayıs Açıklaması: Dünya İşçileri Birleşin!
ODTÜ’de 1 Mayıs Hazırlığı
Kaybettiklerini Unutma, Kalanlar İçin Savaş
İtiraf Ettiler: İşçinin Kıdemi Piyasayı Fonlayacak
İnsanca Yaşamak İçin Haydi 1 Mayıs'a
Afişlerimizle, Bayraklarımızla, Umutlarımızla Alanlardayız
Genel-İş Bir Çınarını Sonsuzluğa Uğurladı
İşsizin Parası İle İşveren Teşvik Edilemez!
İşçi Sınıfı Mücadelesinde 55 Yıl
Aydınlık Türkiye Mücadelesini Sürdürmeye Devam Edeceğiz
7.1 Milyon İşsize İş Bulun!
Bir Sendikanın Örgütlenmesi Suç Olamaz
Genel Yönetim Kurulumuz Van, Şırnak ve Silopi'de
Diyarbakır’dan Seslendik: İşçiler İşlerine Dönsün Hukuksuzluk Son Bulsun!
Emek Gazetesi'nin 146. Sayısı Yeni Formatıyla Çıktı!
Bugün Dünya Su Günü: Su Yaşamdır
Hukuksuzluk Bitsin! İşçiler İşlerine Geri Dönsün!
El Attılar, İşsizliği Katladılar
Asbestli Yıkımın Durdurulması Sonrasında Yetkililer Hakkında Suç Duyurusunda Bulunuldu
İçişleri Bakanı ile Görüştük
Sendikamız Hakkari Şube Olağan Genel Kurulu Yapıldı
Referandum Sonrası Güvencesiz Memurluk Geliyor!
Sınıf Sendikacılığında 50. Yıl
Karbel Grevinde Başarıya Ulaştık
Karabağlar Belediyesi İşçileri Grevde: İşçiler Köle Değildir, İş Ekmek Yoksa Barış da Yok!
Her Şey 37 Yıl Önce Başladı
Grev Yasağına Rağmen Direnen Metal İşçileri Kazandı
Metal İşçilerine Grev Yine Yasaklandı
Prof. Dr. Gürhan Fişek'i Kaybettik
C-AYALIM!
“İşiniz Var Daha Ne İstiyorsunuz”
İstanbul'da Yaşanan Katliamı Lanetliyoruz!
Sendikamızın Yeni Yıl Mesajı
Onayımız Yok! İşverenlere Hayırlı Olsun!
Asgari Ücret Eylemleri
Emek Büroları Açılışına Katıldık
Abdullah Baştürk'ü Andık
Abdi İpekçi Sordu Abdullah Baştürk Yanıtladı
Bugün de Kayseri: Artık Yeter
Hawking diyor ki: Paylaşmayı öğrenmemizin zamanı
İşte Asgari Ücret Gerçekleri!
Beşiktaş’ta Yaşanan Bombalı Terör Saldırısını Lanetliyoruz
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Dr. Mehmet Müezzinoğlu Sendikamızı Ziyaret Etti
Engel Tanımayın, Hayata Katılın, Talep Edin!
Sendikamızın Taşınmazına OHAL Hukuksuzluğu!
DİSK/Genel-İş Başkanlar Kurulu: İşçi Sınıfı Güvencesizlikle Kuşatılıyor
12 Öğrencimizi Yangında Kaybettik: 5216 Madde 7/u
DİSK/Genel-İş Başkanlar Kurulu Toplantısı Ankara’da Yapıldı
Adana'daki Saldırıda Üyemizi Kaybettik
İşçi Sınıfının Derdi Eşitsizlik! Senin Derdin Ne?
Madenciler Niye Ölüyor?
10 Ekim Katliamı Davasının Takipçisiyiz
Çorum Belediye İşçilerinin Ankara Yürüyüşünün Gazetecisi Mete Akyol’u Kaybettik
Basın Özgürlüğünde Yüz Yıl Geriye Gittik
Özelleştirme ve Kapatılma Tehlikesi Altında İki Verimli Kurum: Türkiye Petrolleri ve Paşabahçe Cam Sanayii
Oyalama İstemiyoruz Kadro İstiyoruz!
Yoksulluk Sınırının Üzerine Çıkmak Mı Yoksa Eşitsizlikleri Ortadan Kaldırmak Mı?
Sendikamızdan Güney Koreli İşçilerin Mücadelesine Destek
Yönetmelik Değişti: YHK'da bağıtlanan 1 yıldan az süreli toplu iş sözleşmeleri için fiyat farkı ödenecek
UNICEF'in Uluslararası Dünya Kız Çocukları Günü Açıklaması
Bergama’da Kültür Merkezi Açılışı
Birinci yılında Ankara Katliamı:“Yasaklarla acılar yok sayılamaz”
Halk Ekmeklere Sahip Çıkalım
ODTÜ’de Haykırdık: İnsanca Çalışmak İnsanca Yaşamak İstiyoruz!
Genel İşler İşkolunda 24 İşçiyi İş Cinayetlerinde Yitirdik
DİSK Güvenlik-Sen Sendikamız Genel Yönetim Kuruluna Dayanışma Ziyaretinde Bulundu
Bayramımız Barış Olsun
İş Kazaları Hız Kesmiyor: Varto Temsilcimiz İş Kazası Geçirdi
Asgari Ücret 1300 TL'nin Altına Düşmeyecek Ama..
1 Eylül Dünya Barış Günü’nde Barış ve Demokrasi Talep Ediyoruz
OHAL Hukuku ve Sendikal Haklar
Türkiye Varlık Fonu: Hükümet A.Ş.
Belediyelere Kayyum Meclis'teki Uzlaşmayla Geri Çekildi!
Darbe Girişimi Püskürtüldü Artık Tam Demokrasi İstiyoruz!
İstanbul'dan Sonra İzmir'den Haykırdık: Darbeye Hayır! Demokrasi Hemen Şimdi!
2016 Temmuz Verilerine Göre Genel İşler İşkolunun Durumu‏
Uluslararası İşgücü Yasası Meclis'ten Geçti
Mahmut Seren’i Aramızdan Ayrılışının 9.Yılında Sevgi, Saygı ve Özlemle Andık
ESHOT Şoförlerinden Kıdem Tazminatı Eylemi
Sendikamızın Bayram Mesajı
Sıra İş Mahkemelerine Geldi!
Diyarbakır 2 Nolu Şubemizin Olağanüstü Genel Kurulu Yapıldı
Mersin'de ve Hatay’da 15-16 Haziran Panelleri Yapıldı
Genel-İş Emek Araştırma Dergisi (GEAD) Yeniden Yayın Hayatına Döndü
15-16 Haziran Şanlı İşçi Direnişi Mücadelemize Işık Tutmaya Devam Ediyor
İSİG: Son 3,5 Yılda En Az 194 Çocuk İşçi Yaşamını Yitirdi
DİSK 15-16 Haziran Direnişi 46. Yıl Etkinliği
Sendikamızın 65. Hükümet Programına İlişkin Basın Açıklamasıdır...
2015 Yılında 1 Milyon Genç Kayıtdışı Çalıştırıldı!
Adana’da 10 Ekim Emek, Barış ve Demokrasi Anıtı
Türkiye’nin Uluslararası Çalışma Örgütü Karnesi
DİSK-AR: Yeni İşsizlerin Yarısı Üniversite Mezunu
DİSK-AR: İşsizliğin Girdabında Kadınlar,Gençler ve Geçici İşçiler Var
DİSK-AR: Yöntem Değişikliği De İşsizliği Durduramadı
DİSK-AR: Orta Vadeli Program Güvencesizlik Ve Yoksulluk Programıdır
DİSK-AR: İşsizlik 42 Ayın Zirvesinde