DİSK Orta Vadeli Programla İlgili Görüşlerini Açıkladı

01/10/2020

29 Eylül 2020’de Resmî Gazete’de yayımlanan, 2021-2023 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) hakkında DİSK’in görüşleri

  • OVP salgına karşı sosyal politikalara değil sermaye teşvik ve desteklerine odaklanıyor.
  • OVP çalışanların kazanılmış haklarını ortadan kaldıracak güvencesiz çalışma biçimlerini yaygınlaştıracak hedeflere sahip.
  • OVP çalışma yaşamında yaşa dayalı ayrımcılığı derinleştirecek bir zihniyete sahip.
  • OVP esnek ve kuralsız çalışma biçimlerini artırarak kıdem tazminatı, iş güvencesi ve emeklilik haklarını zayıflatmayı hedefliyor.

2021-2023 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) 29 Eylül 2020’de Resmî Gazete’de yayımlandı. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre en geç Eylül ayının ilk haftası son una kadar yayımlanması gereken OVP bu yıl da gecikmeyle yayımlandı. Üç yıldır Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yasada var olmayan bir adla Yeni Ekonomi Programı (YEP) olarak kamuoyuna sunulan programın yasal adı Orta Vadeli Programdır.

Yasaya göre bütçe hazırlama süreci OVP ile başlar ve OVP makro politikaları, ilkeleri, hedefleri ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükleri kapsar. Üç yıllık makro ekonomik hedefleri ortaya koyar. OVP ekonominin geneli olduğu kadar çalışma yaşamı ve istihdam açısından da önem taşımaktadır.

OVP ÇALIŞMA YAŞAMINDA KURALSIZLIĞI VE AYRIMCILIĞI ARTIRACAK

2021-2023 dönemi OVP “salgından fırsat yaratmak” gibi dar ve sermaye odaklı bir yaklaşımla hazırlanmıştır. Nitekim sosyal politika kavramının hiç geçmeği programda “Türkiye’nin üretim ve yatırımda cazibe merkezi haline getirilmesi” hedefine iş ve yatırım ortamına odaklı hedeflere bol bol yer verilmiştir. OVP sermayeye dönük teşvik ve desteklere odaklanırken, OVP’de yer alan çalışma yaşamı ile ilgili ilgili politika ve tedbirler esneklik ve güvencesizliği artırmaya dönük olup, uygulanması halinde yeni hak kayıpları ve ayrımcılık yaratacaktır.

OVP’de çalışma yaşamı ve istihdam ilgili şu hedeflere yer verilmiştir:

  • OVP’ye göre kısmi süreli çalışmayı teşvik edici ve işgücü piyasasına ilişkin yapısal düzenlemeleri de içeren İstihdam Kalkanı Paketi hayata geçirilecektir.
  • OVP’ye göre bunun en önemli adımı 25 yaş altı gençler ile 50 yaşın üstünde olan çalışanların istihdam edilebilirliklerini kolaylaştırmak için daha esnek çalışma koşulları yaratmaktır
  • OVP’ye göre ileri yaş gruplarında istihdamın desteklenmesine yönelik olarak 50 yaş üstü tam zamanlı çalışanların kısmi zamanlı çalışmaya geçişi teşvik
  • OVP’ye göre 10 günden az çalışan 25 yaş altı gençlerin daha kolay istihdam edilmesine imkân sağlayacak düzenleme işverenlerin gençleri tercih etmesi desteklenecektir.
  • OVP’ye göre mevzuatta tanımlanan ancak uygulama alanı bulamayan esnek çalışma biçimlerinin uygulanabilirliğini artırmaya yönelik ikincil mevzuat çalışmaları tamamlanacaktır.

OVP’de yer alan bu hedefler çalışanların kazanılmış haklarının budanması ve daha esnek ve kuralsız bir çalışma yaşamı anlamına gelmektedir.

Bu hedeflerin esnek çalışma biçimlerini (belirli süreli çalışma, kısmi süreli çalışma gibi) artırmayı ve belirli yaş grupları için daha güvencesiz ve ayrımcı çalışma şartlarını içerdiği açıktır.

Belirli yaş gruplarına dönük daha güvencesiz ve esnek çalışma koşulları hedefi yaşa dayalı ayrımcılık olup Anayasanın eşitlik ilkesine aykırıdır.

Gençler ve yaşlılar için ayrımcılık değil daha fazla koruma gerekir. Hedeflenen düzenlemeler gençlerin ve yaşlıların çalışma koşullarını ağırlaştıracak ve haklarını budayacaktır. Oysa gençler ve yaşlılar çalışma yaşamında özel olarak korunması gereken gruplar arasındadır.

OVP’de yer alan hedefler başta kıdem tazminatı olmak üzere, iş güvencesi ve emeklilik haklarını tahrip edecek niteliktedir. Bu hedefler uygulamaya geçerse, 25 yaş altı ve 50 yaş üstü çalışanlar “ikinci sınıf” işçiler haline getirilecek ve Anayasa ve yasalarda güvence altına alınan hakların bir bölümü onlara uygulanmayacaktır.

Hükümet bu yolla işverenlerin maliyetlerini düşürmeyi hedeflerken, işçilerin yaşam ve çalışma koşullarını kötüleştirmiş olacaktır.

OVP HEDEFLERİ GERÇEKÇİ DEĞİLDİR

Öte yandan OVP’de yer alan makro ekonomik hedefler gerçekçi değildir. Son yıllarda YEP adıyla açıklanan diğer programlarda yer alan makro ekonomik hedeflerin ve özellikle de istihdam ve işsizliğe ilişkin hedeflerin hiçbirinin tutmadığının altını çizmek gerekir.

Eylül 2018‘de açıklanan 2019-2021 dönemini kapsayan OVP’de işsizlik 2019 yılı için yüzde 12,1, 2020 yılı için 11,9 olarak açıklanmıştı. Ancak bu hedeflere rağmen dar tanımlı işsizlik 2019’da 13,7 olarak gerçekleşti. 2020’de ise daha da yüksek gerçekleşeceği sır değil.

Programın istihdam hedefleri de tutmadı. 2019-20121 programında, istihdamın 2019 yılı için 29,9 milyon, 2020 yılı için ise 31 milyon olması hedefi konmuştu. Ancak istihdam 2019’da 28,1 milyona gerilerken, 2020 ortalarında 26 milyona geriledi. 2020’de istihdamın 26 milyon civarında kalması bekleniyor. Benzer şekilde 2020-2022 yıllarını kapsayan OVP hedefleri de tutmadı.

Bu nedenle 2021-2023 dönemi OVP’sinde yer alan hedefler de gerçekçi ve ulaşılabilir görünmüyor. OVP’ye göre enflasyon 2021’de yüzde 8’e, işsizlik 12,9’a düşecek ve istihdam 28,3 milyona çıkacak. Bu hedefler hayalidir. Ekonomik kriz ve pandemi etkisiyle ekonomide devasa bir iş kaybı vardır. İşten çıkarma yasağı nedeniyle resmi işsizlik oranları kontrol altında tutulsa da iş kaybının büyüklüğü ortadadır.

Haziran 2020’de istihdam 26,5 milyon olurken, iş başında olanlar 23 milyon olarak geçekleşmiştir. Geniş tanımlı işsizlik ise yüzde 28,9 olarak gerçekleşmiştir. Ekonominin bir yıl içinde hem işbaşında olmayan yaklaşın 3 milyon kişiyi iş başına döndürmesi ve hem de 2 milyon ek istihdam yaratması gerçekçi bir hedef değildir. OVP’de yine ulaşılamayacak hayali hedeflere yer verilmiştir.

DİSK İşçi Haklarına Yönelik Saldırılara Karşı Duracaktır

OVP’de (veya medyatik adıyla YEP) yer alan çalışma yaşamına ilişkin düzenlemeler kabul edilemez niteliktedir. OVP salgına karşı, güçlü sosyal politikalar yerine makro ekonomik açından hayali hedeflere yer vermekte ve sermaye için fırsat yaratmaya odaklanmaktadır. Sorun fırsat yaratmak değil, salgının sosyo-ekonomik etkilerine karşı toplumu korumaktır.

DİSK, çalışanlar arasında ayrımcılığı artıracak, güvencesiz ve esnek çalışmayı yaygınlaştıracak, kıdem tazminatı, iş güvencesi ve emeklilik haklarını sınırlamayı hedefleyen girişimlere karşı durmaya devam edecektir.

DİSK Haberleri
İşsizlikte Artış Sürüyor!
İşsiz Sayısı 10 milyonu Aştı
Kod -29 ile İşçi Kıyımı Sürüyor!
DİSK-AR: Kısa Çalışma Ödeneği’nin Devamı İçin Yeterince Kaynak Var!
COVID-19 Nedeniyle Her Üç Kişiden Biri İşsiz!
Kısa Çalışma Ödeneğine Değil Ücretsiz İzin Dayatmasına Son!
DİSK'ten Salgınının Birinci Yılı Değerlendirmesi ve Yol Haritası
İşsiz Sayısı Buradan Aya Yol Olur
DİSK-AR: Türkiye Covid-19 ile Mücadelede Vatandaşlara En Az Nakit Destek Veren Ülke!
İşsizlik Sigortası Fonu İşsize ve İşçiye Değil Sermayeye Kaynak
DİSK-AR: İşsiz Sayısı 10 Milyonu Aştı
Yaptığınız İş İnsani Değil!
DİSK-AR: Neredeyse Üç Kişiden Biri İşsiz
DİSK-AR İnsanca Yaşanabilir Asgari Ücret Taleplerini Ortaya Koydu
DİSK’ten Salgına Karşı 4 Şart!
İşsizlik Artıyor, Mızrak Çuvala Sığmıyor!
Ne İşçi Sınıfı Susar Ne De DİSK
DİSK-AR: İşsizlik Düşmüyor, Artıyor!
DİSK Orta Vadeli Programla İlgili Görüşlerini Açıkladı
DİSK Başkanlar Kurulu: Milyonlarca Emekçiye Hayatı Dar Eden Düzene Karşı Ortak Mücadeleye!
İşsize İş Bulamıyorsan Ne İşe Yararsın
Covid-19 İstihdamı Vurdu: İşsizlik ve İş Kaybı Toplamı 17.2 Milyon
Sermayeye Değil, Tüm Çalışanlara Koruma Sağlanmalıdır!
Türkiye Tarihinin En Büyük İşsizliği ve İstihdam Kaybı: 17,7 Milyon
DİSK-AR: COVID-19 ile İşçilerin Gelirleri Azaldı, Borçları ve Kaygıları Arttı
DİSK Kadın Komisyonu: “İstanbul Sözleşmesi Yaşatır!”
DİSK-AR: İstihdamda Covid-19 Depremi
DİSK’ten SGK’ya Mektup: Hukuksuz Genelge İşlemden Kaldırılmalıdır!
Covid-19 Döneminde ve Sonrasında DİSK’in Çalışma Yaşamı Yol Haritası
COVİD-19 Salgını 7-8 Milyon Yeni İşsiz Yaratabilir
Eski Düzen İflas Etti! Şimdi Emekle ve Bilimle Yeni Bir Toplumsal Düzen Kurma Zamanı!
COVID-19 DİSK Raporu’nun Üçüncüsü Yayımlandı
DİSK Üyeleri Arasında Salgının Etkileri: COVID-19 DİSK Raporu
Toplu İş Sözleşmesinin ve Grevin Yasaklanmasına, Ücretsiz İzin Dayatmasına ve Sefalet Ödeneğine Hayır!
İşten Çıkarmalar Yasaklansın! Ücretsiz İzne ve Sefalet Ödeneğine Hayır
İşçileri ve Ailelerini Gözden Çıkararak Salgınla Mücadele Olmaz!
DİSK, COVID-19 ile Etkin Mücadele İçin Hükümet’i Uyardı
Salgının Sosyal Tahribatına Karşı Acil Önlemler
Korona’ya Karşı Acil Önlem Çağrısı
Koronavirüs’e Karşı İşçileri Koruyun!
İşsizlik Yükseliyor, İstihdam Azalıyor
DİSK'in ''2020'lerin DİSK'i, Emeğin Türkiye'si'' Başlıklı Sonuç Bildirgesi
Sınırdaki İnsanlık Krizine Son Verin
Ülkemize Daha Fazla Acı Yaşatmayın
DİSK Yönetiminde Görevler Belli Oldu
DİSK Genel Kurulu Sonuçlandı: Emeğin Türkiye'sini Kuracağız!
İşçi Sınıfının Sendikal Gücü: DİSK
İşsizlik Çok, İstihdam Yok
2020’lerin DİSK’i Emeğin Türkiye’si İçin Toplanıyor
2020’lerin DİSK’i ve Emeğin Türkiye’si İçin Omuz Omuza
İşsizlik Artıyor, İstihdam Daralmaya Devam Ediyor
İşsizlik Varsa Kriz Vardır
Asgari Ücret 3200 TL Net!
Genç ve Kadın İşsizliğinde Tehlikeli Artış
Emeğin Türkiye'si İçin Omuz Omuza
İşsizlikte Artış İstihdamda Daralma Sürüyor
İşsizlikte Tırmanış Sürüyor
En Kötüsü Bitmedi, Sürüyor!
DİSK Başkanlar Kurulu: Hak, Hukuk, Adalet İşçilerle Gelecek
Şubat Ocak'tan Berbat
Orası Değil Burası Çok Önemli: İşsiz Sayısı 7 Milyon 552 Bin
DİSK-KESK-TMMOB-TTB’den Ortak 1 Mayıs Açıklaması
DİSK Başkanlar Kurulu Sonuç Bildirgesi: İş, Adalet, Özgürlük ve Demokrasi İçin 1 Mayıs’a
DİSK-AR Raporu: Sendikalaşma ve Toplu İş Sözleşmesi Kapsamında Vahim Tablo
İşsizlik Depremi: DİSK-AR Şubat 2019 İşsizlik Raporu
DİSK Türkiye İşçi Sınıfının Yüz Akıdır
DİSK Ekonomik Krizin Bilançosunu Çıkardı
Yaşanabilir ücret, yaşanabilir memleket: Asgari Ücret 2800 Net!
DİSK: Asgari Ücret 2800 TL Net
DİSK 2. Uluslararası İşçi Sağlığı Ve İş Güvenliği Konferansı
İşçi Sınıfı DİSK Kurucusu ve Lastik-İş Onursal Genel Başkanı Rıza Kuas’ı Unutmayacak
DİSK Genişletilmiş Başkanlar Kurulu: Yüzde 1’in Yarattığı Krizin Faturası Yüzde 99’a Kesilemez!
DİSK-AR: İşsizlik Tırmanıyor! İşsizliğe Karşı Güçlü Sosyal Politikalara İhtiyaç Var!
Mayıs’ta Krizin Ayak Sesleri Duyulmaya Başlandı
DİSK 100 Günlük Programı Değerlendirdi: Emek Yok, Krize Çözüm Yok
OECD İçinde En Yüksek Dördüncü İşsizlik Oranı Türkiye’de
AKP Döneminde Emek
İzmir’de Tüm Kamu İşçilerine Eşit Kadro Talebimizi Bir Kez Daha Haykırdık
DİSK Ülkemize ve Emeğimize Sahip Çıkmaya Çağırdı
Filistin Halkı Yalnız Değildir!
İşsizler, Güvencesizler, “Geçinemiyoruz” Diyenler Haydi 1 Mayıs’a!
6,1 Milyon İşsiz: İşsizlik Kıskacında Kadınlar ve Gençler Var!
DİSK “Türkiye İşçi Sınıfı Gerçeği” Saha Araştırmasının Özet Sonuçlarını Açıkladı
İşsizlik 6 Milyon Sınırında!
DİSK 51. Kuruluş Yıldönümünü Direnişteki Kod- A İşçileri ile Kutladı
Asgari Ücretten Fedakarlık Olmaz! #AsgariÜcret2300Net
Genç, Kadın ve Üniversite Mezunu İşsizliğinde Vahim Tablo!
Gençlerin Yüzde 28’i Hiçbir Şey Yapmıyor!
İstihdam Seferberliği: Çırak, Stajyer, Kursiyer Patlaması
DİSK: ILO Toplantısına Katılmıyoruz!
İşsizlik Gerçek, İstihdam Seferberliği Yapay!
DİSK-AR Sendikalaşma ve Toplu İş Sözleşmesi Raporu Yayınlandı
DİSK'ten OHAL Raporu: OHAL Emeğe Zararlıdır
İstihdam Seferberliği Lafta Kaldı
DİSK'ten Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na...
Çalışma Bakanlığı Önünde Haykırdık: Kıdemi Değil Taşeronu Kaldır!
İşsizlik ve İstihdam Krizi Büyüyor
DİSK’in Sesi’nin 181. sayısı yeni formatında çıktı
İşsizliğe Hayır! İşsizlik Sorununu Çözemeyenlere de Hayır!
İşimiz yok; krizdeyiz!
DİSK Diyor Ki; Asgari Ücret 2000 TL Net!
Krizdeyiz çünkü işimiz yok!
10 Madde İle “Güvencesizlikte ve İşsizlikte İstikrar” Programı
DİSK'ten Soru ve Yanıtlarla Zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi Raporu
DİSK'in İşsizlik ve İstihdam Raporu-Eylül 2016
DİSK: İşçinin Cebinden, Halkın Kaynaklarından Elinizi Çekin!
DİSK’in İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Bülteni DİSK-İSG çıktı!
DİSK Genel Başkanı Kani Beko'nun Bireysel Emeklilik Sistemindeki değişiklerle ilgili açıklaması
DİSK Genişletilmiş Başkanlar Kurulu Sonuç Bildirgesi
DİSK'in Sendikalaşma ve Toplu İş Sözleşmesi Raporu
DİSK Genişletilmiş Başkanlar Kurulu Ülke Gündemini Konuşuyor
DİSK'in Dünya Sendikalarının Katıldığı L20 Zirvesine İlişkin Basın Açıklaması
DİSK’in Sesi gazetesinin 180’inci sayısı çıktı
DİSK Cenevre’de ILO Konferansına Katıldı