Ekonomi Tıkırında

03/09/2019

Timur Selçuk; “ Ekonomi Tıkırında” adlı şarkısının dizeleri şöyleydi; 

“...Ekonomi tıkırında

Ekonomi tıkırında

İşsizlik pahalılık

Konjonktür enflasyon

Milletçe fedakarlık...”

Tamda şarkıdaki gibi birileri ekonomi tıkırında diyor ama işsizlik, pahalılık, enflasyon devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ikinci çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verilerini açıkladığı rapor durumumuzun vahametini açıkça ortaya koyuyor. Son 1,5 yılın çeyrekler bazında büyüme ve enflasyon oranları bize Türkiye'nin 2018 yılının son çeyreğinden bu yana (9 aydır) yüksek enflasyon ve küçülmeyi bir arada yaşadığını gösteriyor. 

Üst Üste İki Çeyrekte Küçülme, Resesyon Olarak Kabul Ediliyor

TÜİK'in GSYH ikinci çeyrek ilk tahminine göre Türkiye ekonomisi, 2019 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 1,5 daraldı. Yani ekonomi 2019’un ikinci çeyreğinde de küçülmeye devam etti. Ekonomi ilk çeyrekte de yüzde 2,6 küçülmüştü.

Aslında %2 civarında bir daralma bekleniyordu ama TÜİK’in geçmiş dönem büyüme rakamlarını sık sık revize etmesinden kaynaklı böyle bir görünüm ortaya çıktı.

TÜİK'in yapmış olduğu revizeler ile; ilk çeyrek büyüme verisi yıllık % eksi 2.6'dan % eksi 2.4'e, çeyreklik rakam ise % 1.3 artıştan % 1.6 artışa revize edildi. Öte yandan ekonomi, çeyreklik bazda yüzde 1,2 büyüdü.

Ağustos Ayında Enflasyon Yüzde 15,01, Gıda Enflasyonu 17,22 Oldu!

Türkiye İstatistik Kurumu ağustos ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. Tüketici fiyatları, ağustos ayında aylık bazda yüzde 0,86 artış gösterirken, yıllık 16,65'ten yüzde 15,01'e geriledi. Ancak bilmeliyiz ki enflasyon düşüşü fiyatlarda düşüş demek değildir. Enflasyon düştü dediğimizde fiyatların artış hızının düşüşünü kastediyoruz. Bu oranlar da yine yüksek bir enflasyonun varlığını ortaya koyuyor. Yüksek enflasyon ile birlikte gelen ekonomik daralma krize işarettir.

Devletin Harcamaları Artıyor 

Bu yılın 1. Çeyreğinde seçim harcamalarıyla birlikte beklenenin çok çok üzerinde gelen devlet harcamaları vardı. TÜİK’in ikinci çeyrekte açıkladığı rakamlar seçim döneminde açılan kamu musluklarının biraz kısıldığını gösterse de  devletin nihai tüketim harcamaları %3,3 arttı.

Yatırımlar Yüzde 22,8 Azaldı

Asıl vahamet yatırımlarda seyreden daralmalarda ortaya çıkıyor. TÜİK’in Gayri Safi Sermaye Oluşumu olarak adlandırdığı bu kalemde 2018’ de durma noktasına gelen yatırımlar freni patlamış kamyon gibi yokuş aşağı inmeye devam ediyor. 2019’un birinci çeyreğinde -12,4 olan yatırımlar ikinci çeyrekte -22,8 oldu.

Dolayısıyla bir büyüme varmış gibi görünse de yatırımlar bunun tam aksini ortaya koyuyor. Ayrıca özel kesimdeki borç yükü özellikle inşaat ve enerji sektöründeki borçlar geleceğe ilişkin güveni de ortadan kaldırmaktadır.

Aynı zamanda işçi sınıfı açısından büyüme istihdam ile doğru orantılı olarak gerçekleşmelidir. İşsizlik rakamlarındaki önlenemeyen artış da ekonomideki daralmayı net bir şekilde ortaya koymaktadır. Bir yılda 1 Milyon 112 bin yeni işsiz, 840 bin istihdam kaybı, toplamda 4 Milyon 527 bin işsizin olduğu bir ülke açık olarak krizdedir.

Sanayideki Küçülme Yüzde 2,7

Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'yı oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2019 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; tarım sektörü toplam katma değeri yüzde 3,4 arttı, sanayi sektörü yüzde 2,7 ve inşaat sektörü yüzde 12,7 azaldı. Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetlerinin toplamından oluşan hizmetler sektörünün katma değeri yüzde 0,3 azaldı.

Hanehalkı nihai tüketim harcamaları azalmaya devam ederek bu dönemde yüzde 1,1 geriledi.

Bu vahim tabloya yine Timur Selçuk’un ekonomi tıkırında adlı şarkısındaki dizelerle bitirelim.

Ekonomi tıkırında

Ekonomi tıkırında

Kriz var kriz var bunalım var

 

 

Ekonomi Tıkırında